środa, luty 28, 2024
Follow Us
piątek, 10 sierpień 2012 12:05

Menora w Kielcach

Napisane przez AM
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Menora w Kielcach Fot.: Alicja Micuła

Pomnik Menory przy Alei IX Wieków Kielc odsłonięto 26 sierpnia 2007 roku w 65 rocznicę likwidacji getta w Kielcach. Upamiętnia on 27 tysięcy ofiar kieleckiego getta i powstał z inicjatywy i prywatnych środków kilku członków Stowarzyszenia im. Jana Karskiego.

Forma pomnika (menora jest siedmioramiennym świecznikiem odrywającym ważną rolę w tradycji żydowskiej), jak wyjaśnia twórca pomnika Marek Cecuła, symbolizuje zarówno upadek, zapaść, jak i wzrost - rozwój, budowę i postęp. Fakt, że pomysłodawcami i fundatorami budowy monumentu było kilku kieleckich działaczy społecznych bardzo poruszył Jerzego Maksymiuka, dyrygenta i pianistę, który postanowił skomponować specjalny utwór na małą orkiestrę poświęcony kieleckim Żydom.

Obok pomnik  można przeczytać na tabliczce: "Wiosną 1941 roku, zarządzeniem Stadthauptmana Kielc Hansa Dreschela zostaje utworzone kieleckie getto. Trafiają tu przesiedleńcy z podkieleckich miasteczek, z Chęcin, Radoszyc, Pińczowa. 12 kwietnia przybywa także transport Żydów z Wiednia liczący 1004 osoby. W tym okresie ludność żydowska Kielc liczyła ok. 28 000, co trzeci mieszkaniec miasta był narodowości żydowskiej."

 

Getto w Kielcach

 

Zostało utworzone przez Niemców 31 marca 1941 roku i było zamieszkiwane przez około 27 tysięcy Żydów – wśród nich byli przedwojenni mieszkańcy Kielc oraz osoby przesiedlone do Kielc z innych miast i miasteczek regionu oraz ok. 1000 osób z Wiednia. W sierpniu 1942 roku niemal wszyscy zostali zamordowani – część na miejscu, reszta w obozie zagłady w Treblince. Wojnę przetrwało jedynie około 500 jego mieszkańców. Część duża getta wyznaczona była ulicami Orlą, Piotrkowską, Starozagnańską, Pocieszka i Radomską. Małym gettem nazywano obszar pomiędzy placem św. Wojciecha, a częścią ulicy Bodzentyńskiej. Stronę "aryjską" od getta oddzielały zasieki z drutu kolczastego. Wszystkich Żydów, wysiedlono i ograbiono z majątków. Prawie 30 000 ludzi skoncentrowano w 500 domach. Oficjalna racja żywnościowa wynosiła 130 gramów chleba na dwa dni dla jednej osoby. W ciągu roku zmarło 6000 osób. Wszystkich mieszkańców obowiązywał nakaz pracy. Niemcy przeprowadzali masowe egzekucje i wywózkę do obozów koncentracyjnych. W 1942 roku, w dniach 19-24 sierpnia przeprowadzono likwidację getta, w czasie której Niemcy zabili ok. 2000 osób. Starców, kaleki i dzieci mordowano strzałem w głowę. Przy ulicy Bodzentyńskiej rozstrzelano kobiety w ciąży (ok. 60 osób). 19 sierpnia do obozu zagłady Treblinka II wywieziono około 7 tysięcy osób, 22 sierpnia na skarpie nad Silnicą Niemcy zamordowali dzieci z żydowskiego sierocińca, 23 sierpnia zastrzykami z trucizną i nożami chirurgicznymi zamordowano chorych ze szpitala żydowskiego, 24 sierpnia wyjechał ostatni transport do Treblinki. Zginęło tam ok. 17.000 Żydów. W sierpniu 1944 roku zlikwidowano w Kielcach obozy pracy, a pozostałych przy życiu wysłano do obozów zagłady w Auschwitz i Buchenwaldzie. Z kieleckiego getta do czasów zakończenia II wojny światowej ocalało 400 osób, w tym 18 Żydów z Wiednia."
www.jankarski.org.pl

swietokrzyskie.org.pl

{jumi [*6]}

 

a