niedziela, maj 19, 2024
Follow Us
×

Ostrzeżenie

JFolder::pliki: Ścieżka nie jest folderem. Ścieżka: /home/kur365/domains/kurier365.pl/public_html/images/23430.
×

Uwaga

There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery Pro plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: images/23430
sobota, 19 marzec 2016 21:31

Niedziela Palmowa Wyróżniony

Napisane przez Grzegorz Micuła
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Niedziela Palmowa Fot.: Grzegorz Micuła

Wielkanoc - ten niezwykle bogaty w naszej obyczajowości okres otwiera Niedziela Palmowa, nazywana też Kwietną lub Wierzbową. W obrzędach ludowych tego okresu prasłowiańskie wątki pogańskie przeplatają się z chrześcijańskimi.

Wspaniałe procesje wysokich palm można spotkać w tym dniu w kurpiowskiej wsi Łyse oraz w wielu beskidzkich wioskach: Tokarni, Lipnicy Murowanej, Paszynie, Rabce... W okolicach Krakowa można tego dnia spotkać Pucheroki - usmolonych sadzą chłopców w wysokich czapkach ozdobionych pękami różnokolorowych wstążek. W Kalwarii Zebrzydowskiej rozpoczyna się całotygodniowe Misterium Męki Pańskiej. Uciążliwy post żegnany jest symbolicznym pogrzebem śledzia i żuru.
Symbolem przyrody powracającej do życia po zimie, był zwyczaj noszenia po wsi przez młodzież zielonej gałęzi zwanej gaikiem, przystrojonej wstążkami i świecidełkami. Izby ozdabiano baziami i zielenią. Później symbolika ta przejęta została przez Kościół, na pamiątkę triumfalnego wjazdu Jezusa do Jerozolimy, w niedzielę poprzedzającą Ukrzyżowanie, ustanowiono obrzęd święcenia palm. Na południu Europy były to rzeczywiście gałęzie palmowe, w Polsce ich rolę spełniają gałązki drzew zieleniejących, najczęściej wierzby - stąd ludowa nazwa tego dnia.

Niedziela Wierzbowa lub Kwietna
Przed kilkuset laty w dniu tym odbywała się procesja, podczas której na pamiątkę wjazdu do Jerozolimy prowadzano uroczyście do kościoła figurę Jezusa siedzącego na drewnianym osiołku na kółkach. Podobną procesję z drewnianym osiołkiem do dziś zobaczyć można we wsi Tokarnia koło Myślenic. Inne bardzo realistyczne przedstawienie wjazdu Jezusa do Jerozolimy odbywa się podczas corocznego Misterium Męki Pańskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej, gdzie przebrany za Jezusa mężczyzna jedzie na żywym osiołku.
Poświęcone w kościele palmy zatykano za obrazem, przechowując je aż do przyszłej Wielkanocy. Miały one chronić chatę i zabudowania gospodarskie przed uderzeniem pioruna. W niektórych regionach zatykano palmy wśród zasianych pól, wierząc, że przyczynią się one do lepszego urodzaju, ochronią zbiory przed szkodnikami i niepogodą. Popiołem z ubiegłorocznych palm posypywał ksiądz głowy wiernych w Popielec.
Palmy bywają różne w zależności od regionu. Zwykle jest to jedna lub kilka gałązek z baziami, ale są też piękne, misternie wyplecione palemki litewskie na Suwalszczyźnie, czy też ogromne, ozdobione barwnymi wstążkami, zielenią i kwiatami palmy góralskie i kurpiowskie.

{gallery}23430{/gallery}
Las takich rozkołysanych palm zobaczyć można podczas procesji w wielu góralskich wioskach. Największe, ponad dwudziestometrowe palmy spotkać można na rynku w Lipnicy Murowanej. Zrobione z wikliny i ozdobione pękami wstążek, stają do konkursu. Wygrywa najdłuższa, a że lud żyje tu honorny i każdy chce wygrać, często ustawiona w pionie palma łamie się pod własnym ciężarem.
W centralnej Polsce najpiękniejsze palmy zobaczyć można w miejscowości Łyse w Puszczy Zielonej na Kurpiach. Imponujące palmy wykonane w okolicznych wioskach mają do 7-8 metrów wysokości. Kurpiowska palma powstaje w ten sposób, że pień młodej, smukłej sosny oplata się ciasno widłakiem, zielonymi gałązkami i puszystym mchem, a w to zielone tło wpina różnokolorowe kwiaty z bibułki. Na koniec zdobi się szerokimi, kolorowymi wstęgami. W niedzielę wszystkie palmy spotykają się przy drewnianym kościółku w Łysem, gdzie po poświęceniu formuje się barwna procesja nad którą kołysze się las wyniosłych, różnokolorowych palm.

a