piątek, grudzień 01, 2023
Follow Us
wtorek, 14 czerwiec 2011 17:54

Dobra wiadomość dla b. właścicieli

Napisał
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Dobra wiadomość dla b. właścicieli www.sxc.hu

Trybunał Konstytucyjny stwierdził prawomocnym orzeczeniem, iż „nie znajduje racjonalnego uzasadnienia” pozbawienie odszkodowania b. właścicieli warszawskich kamienic i działek niezabudowanych.

{jumi [*4]}Na podstawie tzw. dekretu bierutowskiego z 26 października 1945 r. („o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy”) przeszły one, podobnie jak wszystkie inne nieruchomości w stolicy na własność państwa. W wyroku z 13 czerwca 2011 r. Trybunał orzekł, że art. 215 ust. 2 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) jest niezgodny z konstytucją. Chodzi o tę część przepisu, która nakazuje wypłacanie odszkodowań jedynie właścicielom domów jednorodzinnych odebranych przez dekret bierutowski (którzy zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nimi po 5 kwietnia 1958 r.). A jednocześnie pozbawia takiego prawa właścicieli innych nieruchomości, w tym kamienic, innych budynków komercyjnych i działek niezabudowanych.

Wspomniany przepis zaskarżyli Jan S. i Marek S. Zgodnie z przepisami dekretu warszawskiego, właścicielowi, któremu nie przyznano prawa wieczystej dzierżawy albo prawa zabudowy, albo który nie zgłosił w ogóle takiego wniosku, przysługiwało odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość i wszystkie budynki nadające się do użytkowania lub naprawy położone na gruncie, które przeszły na własność gminy. Odszkodowanie miało być wypłacane na podstawie przepisów rozporządzenia, które nie zostało jednak wydane. Późniejsze regulacje prawne zawarte w ustawie z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości i w ustawie z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości miały rekompensować ten brak, jednak tylko w zakresie ograniczonym do byłych właścicieli domów jednorodzinnych i działek przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne przejętych po 5 kwietnia 1958 r. Właścicielom tym ustawodawca przyznał prawo do odszkodowania nie na podstawie dekretu warszawskiego, lecz w trybie przewidzianym w tych ustawach. Dla pozostałych właścicieli utrzymano zasady przewidziane w dekrecie warszawskim. Jednakże w ustawie z 1985 r. ustawodawca definitywnie wygasił prawo do odszkodowania za grunty i budynki przewidziane w dekrecie warszawskim. Utrzymał jednocześnie szczególną regulację z ustawy z 1958 r. w odniesieniu do właścicieli domów jednorodzinnych i działek przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną. W rezultacie określona kategoria osób, to jest byli właściciele nieruchomości innych niż domy jednorodzinne i działki przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne, wywłaszczeni po 5 kwietnia 1958 r., zostali całkowicie pozbawieni prawa do odszkodowania z tytułu pozbawienia własności.

Trybunał zwrócił uwagę, że regulacje z 1985 i 1997 r. były pochodną założeń ustrojowych PRL wyrażonych w konstytucji z 1952 r. Polegały one na zróżnicowaniu form własności według kryterium przedmiotowego i podmiotowego oraz intensywności jej ochrony. Zasadnicze zmiany w tym zakresie następowały wraz z przemianami ustrojowymi od 1989 r., a ich ostatecznym wyrazem są przepisy konstytucji z 1997 r. Obecnie własność ma charakter jednolity i uniwersalny, bez względu na to, do kogo należy i jaką spełnia funkcję. Wyrok TK nie wywołuje samoistnie żadnych skutków prawotwórczych, polegających na ustanowieniu nowej normy prawnej. Zobowiązuje on ustawodawcę (Sejm i Senat) do ustanowienia regulacji prawnych (nowelizacji istniejących przepisów) niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych. Jak podał PAP z danych, przedstawionych w trakcie rozprawy przez przedstawiciela Skarbu Państwa wynikało, że wartość roszczeń odszkodowawczych na terenie Warszawy wynosi ogółem szacunkowo 40 mld zł. Co roku wypłacane odszkodowania z tytułu roszczeń spadkobierców nieruchomości, zajętych dekretem Bieruta w Warszawie, wynoszą szacunkowo 250-600 mln zł. Działki zabudowane domami jednorodzinnymi stanowiły około 20 proc. wszystkich terenów zajętych tym dekretem. Na własność m.st. Warszawy na mocy dekretu Bieruta przeszło ok. 40 tys. prywatnych gruntów. Stołeczna gmina przejęła wszystkie nieruchomości leżące w granicach Warszawy z 1939 r.

{jumi [*9]}

a